در فرهنگ و جامعه ی اسلامی مهریه به مالی‌ گفته می‌‌شود که مرد در زمان جاری شدن صیغه ی ازدواج به همسر خود 

می‌‌پردازد و در منابع فقه منسجم اسلامی مهریه در حقیقت پولی‌ است که مرد در ازای استفاده از آلت تناسلی زن به وی

 بایستی‌ پرداخت کند.

بر اساس تحقیقات و پژوهش‌های محققان در این زمینه می‌‌توان گفت که مهریه تنها در عقاید اسلام نبوده بلکه در یونان

 باستان و آئین یهودیت نیز مشاهده شده است.

نام دیگر مهریه صداق است که در سند ازدواج میتواند به دو صورت ثبت شود :

۱.مهریه ی اندر المطالبه

۲.مهریه ی اندر الاستطأیعه

متأسفانه برای تثبیت بسیاری از مسائل تلخ و گسترش فرهنگ غلط در بین افراد جامعه با هر جنسیتی، مهریه را تضمینی

 برای بقا زندگی‌ مشترک و یا ضامنی مالی‌ و مادی برای زنان در هنگام طلاق مطرح کرده اند و این باور و عقیده مانند یک 

ویروس کشنده اما فعال در تفکر و اندیشه ی بسیاری از هموطنان به صورت اپیدمی در آمده است.مهریه می‌‌تواند به صورت 

پول،طلا،سکه ،زمین ،منزل مسکونی و هر چیزی که ارزش اقتصادی و اجتماعی دارد به صورت مکتوب در سند ازدواج قید

 شودو متأسفانه ایران در مقوله ی مهریه در منطقه ی آسیا و خاورمیانه رکورددار بوده است.

مهریه در دین اسلام بر سه‌ قسم است:

۱.مهر المسمی: بر اساس ماده ی ۱۰۸۰ قانون مدنی میزان این نوع مهریه قبل از ازدواج بر اساس توافق طرفین مشخص و تثبیت شده است.

۲.مهریه ی مهر المثل:  این نوع مهریه زمانی‌ به کار میرود که زوجین قبل از جاری شدن صیغه ی عقد و به وقوع پیوستن نکاح با یکدیگر روابط زناشویی داشته باشند.

۳.مهر المتیه: زمانی‌ بدین نام بیان میشود که در هنگام طلاق زوج با زوجه ی خود عمل زناشویی را انجام نداده باشد.

در بسیاری از افراد تحصیل‌کرده‌ ی ایران فعلی و در میان بسیاری از جوانان و افراد روشنفکر امروزی مهریه در حقیقت

 مبنا و مرسومی تلخ است برای کاهش ارزش بانوان که در حقیقت این رسم برگرفته از دین و سنت‌ها نگاهی‌ مادی به جنس زن داشته و زن را تبدیل به کالایی در بازار زندگی‌ کرده است و بسیاری بر این عقیده اند که مهریه در حقیقت بنای بازار فساد و فاحشگی مدرن در لوای دین و سنت است.

در میان تحقیقاتم و هنگام جستجو در گوگل به صفحه‌ای جالب برخوردم که مختص محاسبه ی مهریه بر اساس سال عقد و سال قبل از وصول مهریه بود و این بخش  خدمات رسانی بسیار جالب ، تحت نظارت قوه ی قضائیّه بود،بدرستی این خود نیز میتواند بر اشاعه ی فرهنگ غلط مادی گرایی و تفکری مادی در مقوله ی ازدواج کمک وافری رساند،و جای تأسف است که بسیاری از بانوان با دیدی کاسب گرایانه تن‌ به ازدواج با مهریه ی بالا داده و بدین صورت جنس زن را وارد بازار سیاه کالا میکنند.

این روزها زندانها پر شده از زندانیانی که قادر به پرداخت مهریه نبوده اند.بسیار متاسفم که بسیاری از افراد اهل قلم

مهریه را در حقیقت بدین صورت معنا کرده اند که زن خودش را رایگان به مرد نفروشد  و این در حالیست که تمامی 

جنبش‌های فمنیستی با دید مادی گرایانه و متاع مآبانه به زنان همواره در مبارزه بوده است. بسیاری از آقایان بیان میدارند 

که مهریه در حقیقت یک پشتوانه ی کاری و مادی است برای زن در یک اجتماع و اما در پاسخ به آقایان بگویم که چه بهتر بود به جای رسم غلط و نابجای مهریه ،بیمه‌ ی زنان خانه دار ،بیمه‌ ی زنان سرپرست خانواده و بیمه‌ ی زنان بازنشسته را در مجلس به تصویب میرساندند و بانوان جوان را با تاسیس کانون‌ها و نهادهای حمایت از زنان و اختصاص دادن حقوق و پشتوانه ی مالی‌ هر چند اندک اما مستمر  بدین صورت حمایت می‌‌کردند و این برنامه به تنهایی می‌‌تواند از بروز بسیاری از معضلات اجتماعی و خطراتی که برای بانوان جوان در یک جامعه ی اسلامی وجود دارد خوداری نماید.

جای بسی‌ تأسف است که مهریه نه تنها هیچگونه ارزش معنوی نداشته بلکه بسیاری از  بانوان تنها به ارزش مادی این رسم توجه خاصی‌ دارند.از هرچه بگذریم به خوبی‌ میدانیم که قانون اساسی‌ و مدنی ایران که در آن قوانین خانواده نیز وضع شده است و قانون حاکم بر ایران می‌‌باشد شامل قوانینی‌ راجع به مهریه نیز می‌‌باشد و باید پذیرفت ،اما وظیفه ی خود میدانم که برخی‌ از قوانین مربوط به مهریه را در اینجا به ثبت رسانم امید دارم که بانوان این قوانین را مطالعه کنند و آشنایی با این قوانین جز الزمات برای بانوان ایرانی محسوب می‌‌شود.

۱.در صورتی‌ که مردی مالی‌ جهت توقیف و پرداخت مهریه نداشته باشد و مستمری بگیر نیز نباشد ،زن می‌‌تواند به 

استناد ماده ۲ قانون نحوه ی اجرای محکومیت‌های مالی‌ مصوب سال ۱۳۷۷ ه.خ تقاضای بازداشت یوم الادای وی را نماید.

۲.ماده ی ۱۰۸۵ :زن می‌‌تواند تا مهریه به او تسلیم نشده است از ایفای وظایفی که در مقابل همسر خود دارد امتنأع 

کند مشروط بر اینکه مهر او حال باشد، این امتنأع مسقط حق نفقه نخواهد بود.

۳.ماده ی ۱۰۸۶:اگر زن قبل از اخذ مهر به اختیار خود به ایفای وظایفی که در مقابل همسر دارد قیام نمود دیگر

 نمیتواند از حکم ماده قبل استفاده کند معذلک حقی‌ که برای مطالبه ی مهر دارد ساقط نخواهد شد.

۴.بنابر ماده ۲ قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب تاریخ ۱۳.۲.۱۳۷۷ ه،خ هیأت وزیران بیان کرده نرخ مهریه به نرخ روز محاسبه می‌‌شود .

۵.ماده ۱۰۷۸:هر چیزی را که مالکیت داشته و قابل تملک نیز باشد می‌‌توان مهر قرار داد.

۶.ماده ۱۰۷۹:مهر باید بین طرفین تا حدی که رفع جهالت آنها شود معلوم باشد.

۷.ماده۱۰۸۰:تعیین مقدار مهر منوط به ترازی طرفین می‌‌باشد.

۸.ماده ۱۰۸۲ :به مجرد عقد، زن مالک مهر می‌‌شود و می‌‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.

متأسفانه در شرایط فعلی ایران مهریه به قهریه مبدل شده است و تا کنون ۳۵۰۰ داماد به سبب عدم پرداخت مهریه در زندان به سر می‌‌برند و در جامعه ی ایرانی پدیده ی مهریه خود به تنهایی عامل بسیاری از آسیب‌های اجتماعی می‌‌باشد.

میزان مهریه ی مجاز و تعیین شده به میزان ۱۱۰ عدد سکه بهار آزادیست و این بدان معنا نیست که زن نمی‌‌تواند مازاد بیشتر از ۱۱۰ سکه را وصول کند بلکه بدین معناست که مازاد بر ۱۱۰ سکه قابلیت اعمال ماده ۲ محکومیت‌های مالی‌ را ندارد.

و در پایان سوالی که ذهن مرا همیشه به خود مشغول ساخته است در باب قوانین مربوط به مهریه اینست که در قانون جمهوری اسلامی و قوانین خانواده و مبحث پرداخت مهریه آیا استطاعت مالی‌ مرد را قبل از  وقوع عقد در نظر دارند یا پس از وقوع عقد؟

به امید روزی که تمامی قوانین و رسم و رسوماتی که منجر به کمرنگ شدن روح عاطفی در مقوله ی ازدواج میشود تماماً از میان مردم عزیز ایران محو و نابود شود.

پاینده ایران و سرافراز ایرانی

مارال شریف پور